Pay Alım Teklifi Tebliği

Halka açık ortaklıklarda gönüllü ve zorunlu pay alım teklifi 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (“Kanun”) ile ve bu Kanun uyarınca çıkarılan tebliğ ile düzenlenmiştir. “Pay Alım Teklifi Tebliği” (“Tebliğ”) 23 Ocak 2014 tarihli ve 28891 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak, yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Tebliğ’de 27 Şubat 2015 tarihli 29280 sayılı Resmi Gazete ile, 5 Haziran 2018 tarihli 30442 sayılı Resmi Gazete ile ve son olarak 2 Ocak 2019 tarihli 30643 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklik tebliğleri ile birtakım değişiklikler yapılmıştır.

Pay alım teklifi, Tebliğ uyarınca, bir ortaklığın paylarını elinde bulunduran kişilere, söz konusu ortaklığın paylarının tamamını ya da bir kısmını gönüllü ya da zorunlu olarak devralmak üzere yapılan ve hedef ortaklığın yönetim kontrolünün ele geçirilmesi ile sonuçlanan ya da bu amacı taşıyan, hedef ortaklığın kendisi tarafından yapılanlar dışındaki satın alma teklifi olarak tanımlanmıştır.

Kanun uyarınca, gönüllü pay alım teklifi ve önemli nitelikteki işlemler nedeniyle zorunlu pay alım teklifi ile ilgili usul ve esasları belirlemek için Sermaye Piyasası Kurulu (“Kurul”) yetkilendirilmektedir. Buna ek olarak, Kanun, pay alım teklifinin zorunlu olduğu hallere ilişkin genel bir düzenleme getirerek halka açık ortaklıklarda yönetim kontrolünü sağlayan pay ile oy haklarını elde eden ortakların, diğer ortaklara paylarını satın almak üzere teklif yapılmasının bir zorunluluk olduğunu belirtmiştir.

Bunun yanı sıra, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nda faaliyet izni kaldırılan, ortaklık hakları, yönetimi ve denetimi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na devredilen ortaklıklarda, bu işlemlere sebep olan hâkim ortağa pay alım teklifi zorunluluğu getirilebileceği düzenlenmiştir. Kurul’un, yatırım ortaklıklarının nitelik değiştirmesi halinde de pay alım teklifi zorunluluğu öngörmeye yetkili olduğu da ayrıca düzenlenmiştir. Kanun ile Kurul’a, halka açık ortaklık statüsünden çıkacak ortaklıkların hâkim ortaklarına da bu zorunluluğu getirme yetkisi vermiştir.

Kanun uyarınca, (i) ortaklığın oy haklarının yarısından fazlasına tek başına veya birlikte hareket ettiği kişilerle beraber, doğrudan veya dolaylı olarak sahip olunması, (ii) yönetim kurulu üye sayısının salt çoğunluğunu seçme hakkına sahip olunması ve (iii) genel kurulda yönetim kurulu üye sayısının salt çoğunluğu için aday gösterme hakkını veren imtiyazlı paylara sahip olunması halleri kontrolün elde edilmesi olarak nitelendirilmektedir.

Kanun, pay alım teklifi zorunluluğuna aykırı davranışın yaptırımını düzenlemiştir. Kanun ile Kurul’un ek süre vermesi halinde bu sürenin sonunda zorunlu pay alım teklifini yerine getirmeyen ortaklara, pay alım teklifine konu payların toplam bedeline kadar idari para cezası verilebileceği düzenlenmiştir. Mülga 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nda da yer alan idari para cezasının caydırıcılığı bulunmamakta idi, bu nedenle Kanun, ek olarak yeni bir yaptırımı daha düzenleyerek Kurul’un belirlediği sürede teklifte bulunmayan ortakların paylarının sürenin sonunda kendiliğinden donacağını ve nisap hesabında dikkate alınmayacağını belirlemiştir.

Tebliğ, Kanun’a uygun olarak, halka açık ortaklık paylarının bir kısmını veya tamamını devralıp yönetim kontrolünü elde eden ortağa pay alım teklifinde bulunma zorunluluğu getirmiştir.

Pay alım teklifi sonucu ödemelerin Türk Lirası cinsinden ve nakden yapılacağı düzenlenmiştir. Pay sahibinin yazılı onayı olması durumunda bedelin, borsada işlem görmesi kaydıyla, menkul kıymet olarak da ödenebileceği belirlenmiştir. Teklifte bulunan pay sahibinin, teklifin karşılığını ödeyebilmek için gerekli tedbirleri alması öngörülerek pay sahibinden bir banka veya tüzel kişinin bu bedeli garanti etmesi düzenlenmiştir.

Teklifte bulunan pay sahibinin, Tebliğ’in ekinde yer alan ve yatırım kuruluşu yetkilileri ile birlikte imzalayacağı bilgi formu ve belirtilen diğer belgeler ile Kurul’a başvuruda bulunacağı belirlenmiştir. İşbu bilgi formunda ortaklığa ilişkin bilgiler, teklifte bulunan pay sahibine ilişkin bilgiler, zorunlu teklife yol açan olaylar veya gönüllü teklifin altında yatan gerekçeler, teklifin koşulları vb. bilgiler yer alacaktır. Kurul’un, bilgilerin tutarlı, anlaşılabilir ve eksiksiz olması halinde işbu formu onaylayarak üç iş günü içerisinde kamuya açıklayacağı düzenlenmiştir. Bununla birlikte, bilgilerin yanlış, yanıltıcı veya eksik olmasının sonradan anlaşılması halinde Kurul’un pay alım teklifini durdurma ve yasaklamaya yetkili olduğu düzenlenmiştir.

Tebliğ ile teklifte bulunan pay sahibinin bir yatırım kuruluşu ile aracılık sözleşmesi imzalaması zorunlu olup teklife konu paylara ilişkin bilgiler ve bu paylar karşılığı ödenecek bedel de dâhil olmak üzere Tebliğ’de belirlenen asgari unsurları içermesi gerektiği belirlenmiştir.

Pay alım teklifi sürecinde; pay alım teklifi kararı, pay alım teklifi zorunluluğunun ortaya çıkması, muafiyet talebi, teklif fiyatı, değerleme raporları, her işlem günü teklife karşılık veren pay sahibi sayısı, işlem sonrası ortaklığın detaylı ortaklık yapısı ve yönetim durumu gibi aşamaların kamuya açıklanması zorunlu tutulmuştur.

Zorunlu Pay Alım Teklifi

Kanun’a paralel olarak Tebliğ’de de, ortakların aralarında akdedecekleri sözleşmeler ile yönetim kontrolünü elde edenlerin pay alım teklifi yapmak zorunda olduğunu düzenlemiş olup, zorunlu pay alım teklifinin herhangi bir koşula bağlanamayacağı belirtilmiştir.

Tebliğ ile genel kurulda yalnız fiili durum nedeniyle yönetim kurulu üye sayısının yarısının seçilmesi yönetim kontrolünün ele geçirilmediğini düzenlenmiştir. Yönetim kontrolünün birlikte elde edilmesi gerçek kişi pay sahiplerinin kontrol ettiği diğer ortaklıklarla, tüzel kişi pay sahiplerinin de kendilerini kontrol eden diğer kişiler ile birlikte bu kişilerin kontrol ettiği diğer ortaklıklarla hareket ettiği kabul edilmiştir.

Yönetim kontrolünü elde eden ortağın, pay iktisabını izleyen altı iş günü içinde Tebliğ’in eklerinde belirtilen bilgi formu ve diğer belgeler ile birlikte zorunlu pay alım teklifi için Kurul’a başvuracağı düzenlenmiştir. Çağrı yükümlülüğünün doğmasından itibaren iki ay içinde fiili pay alım teklifi başlanarak Kurul’un bilgi formunu onaylamasından itibaren altı gün içinde fiili pay alım teklifi başlayacağı ve en az on - en çok yirmi iş günü süreceği belirlenmiştir.

Bu sürelere uyulmamasının yaptırımı, pay haklarının donması ve toplantı nisaplarında dikkate alınmaması şeklinde belirlenmiştir. Kurul’un ek süre vermesi ve buna rağmen bu süre sonunda pay alım teklifi zorunluluğunun yerine getirilmediği durumlarda Kurul’un pay sahibine pay alım teklifine konu payların toplam bedeline kadar idari para cezası verebileceği düzenlenmiş olup bu ücrete faiz işleyeceği belirlenmiştir.

Zorunlu pay alım teklifi fiyatının, borsada işlem gören ortaklıklarda, teklife yol açan pay satışına ilişkin kamu duyurusundan önceki altı aylık dönemin günlük ağırlıklı ortalama borsa fiyatının aritmetik ortalaması ile tekliften önceki altı ay içinde ortaklığın aynı grup paylarına ödenen en yüksek fiyattan düşük olamayacağı belirlenmiştir. Yönetim kontrolünün dolaylı olarak elde edilmesi halinde de fiyatın Kurul’un düzenlemelerine göre hazırlanan değerleme raporunda belirtilen fiyattan da düşük olmaması zorunlu tutulmuştur. Pay satışının duyurulması ile fiili pay alımının sona erme tarihi arasında ortaklık paylarının daha yüksek fiyattan satın alınması hallerinin, teklife konu olan payların fiyatı, bu satış fiyatından düşük olmayacak şekilde yeniden belirlendiği düzenlenmiştir.

Tebliğ’in 14. maddesi uyarınca, pay alım teklifi yükümlülüğünün doğmayacağı haller aşağıda listelenmiştir:

  • Yönetim kontrolünün gönüllü pay alım teklifi sonucunda elde edilmesi,
  • Yönetim kontrolünün özel anlaşmalar ile elde edilmesi halinde ortaklık genel kurulunun bu sözleşmeyi onaylaması ve onaylamayan ortaklara ayrılma hakkı verilmesi,
  • Yönetim kontrolünü elinde bulunan ortağın paylarının şirket sermayesinin %50’sinin altına düşmesinden sonra, yönetim kontrolünü kaybetmeksizin yeniden %50’sinden fazlasına çıkması,
  • Ortaklığın kontrolünü elinde bulunduran grup içerisinde pay devri yapılması.

Kurul’un, zorunlu sermaye yapısı değişiklikleri, ana ortaklıktaki kontrol değişikliğinin halka açık ortaklıkta kontrol elde edilmesi amacı taşımaması gibi hallerde pay alım teklifi zorunluluğuna muafiyet getirebileceği düzenlenmiştir.

Pay alım teklifinde bulunma zorunluluğundan muafiyet halleri ise, Tebliğ’in 18. Maddesinde düzenlemiştir. Buna göre, Kurul’un,

  1. Halka açık ortaklık paylarının veya oy haklarının iktisabının, finansal güçlük içinde bulunan ortaklığın mali yapısının güçlendirilmesi bakımından zorunlu olan bir sermaye yapısı değişikliği gereğince gerçekleştirilmesi (Bu durumda Kurul, şirkete yeni bir fon girişinin bulunup bulunmadığını veya sermaye yapısı değişikliğinin zorunlu olup olmadığını inceleyecektir),
  2. Halka açık ortaklık paylarının herhangi bir genel kurul toplantısında kullanılmamış olması veya ortaklık yönetim kurulunda herhangi bir değişiklik yapılmaması şartıyla, halka açık ortaklık sermayesinde sahip olunan paylardan pay alım teklifi yapma zorunluluğunu gerektiren kısmın elden çıkarılması veya Kurulca uygun görülecek bir sürede elden çıkarılacağının yazılı olarak taahhüt edilmesi,
  3. Halka açık ortaklığın ana ortaklığındaki yönetim kontrolü değişikliğinin, halka açık ortaklıktaki yönetim kontrolünün elde edilmesi amacını taşımaması (Bu şartın varlığının tespitinde; hedef ortaklığın, ana ortaklığın son yıllık finansal tablolara göre varlık toplamına olan etkisinin %10’u aşmaması ve ana ortaklığın faaliyet hacmi içinde önemli bir yer taşımaması ve benzeri hususlar Kurulca dikkate alınacaktır),
  4. Özelleştirme kapsamındaki halka açık ortaklıklarda kamu paylarının satışı,
  5. Halka açılma nedeniyle düzenlenen izahnamede belirtilen esas ve usuller çerçevesinde, birleşme işleminin gerçekleşmesinden önce bu işlemin onaylandığı genel kurul toplantısında olumsuz oy kullanan pay sahiplerine ait payların geri alınması şartıyla, birleşme amaçlı ortaklığın devralan sıfatıyla taraf olduğu birleşme işleminden kaynaklanan yönetim kontrolü değişikliği,
  6. Banka kredilerinin geri ödenmemesi durumunda bankaya kredinin teminatı olarak verilmiş payların Kanun’un 47. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca bankanın mülkiyetine geçmesi, bu payların bankanın da kurucu olduğu özel amaçlı işletmeye devredilmesi ile bu payların mülkiyetinin bankaya veya özel amaçlı işletmeye geçmesinden sonra üçüncü kişilerce bankadan veya özel amaçlı işletmeden satın alınması,
  7. Pay sahipliğinin niteliğini belirleyen bir mevzuat hükmünün yerine getirilmesi amacıyla payların devredilmesi düzenlenmiş olup yapılan son değişiklik ile de;
  8. Payları Borsada işlem gören halka açık ortaklıklar tarafından gerçekleştirilen yeni pay alma haklarının sınırlandırılmadığı sermaye artırımlarında, mevcut ortaklarca alınan paylar nedeniyle oluşan yönetim kontrolü değişikliği hallerinin varlığı halinde başvuru üzerine pay alım teklifinde bulunma zorunluluğuna muafiyet verilebileceği düzenlenmiştir.

Buna göre, yapılan bu son düzenleme ile, payları borsada işlem gören halka açık ortaklıklar tarafından gerçekleştirilen yeni pay alma haklarının sınırlandırılmadığı sermaye artırımlarında, mevcut ortaklarca alınan paylar nedeniyle oluşan yönetim kontrolü değişikliği halinde Sermaye Piyasası Kurulu’nun başvuru üzerine, başvuru sahibini pay alım teklifinde bulunma zorunluluğundan muaf tutabileceği düzenlenmiştir.

Tebliğ’in tam metnine ulaşmak için lütfen buraya tıklayınız.

Tebliğ’de yapılan 27 Şubat 2015 tarihli değişiklik metnine ulaşmak için lütfen buraya tıklayınız.

Tebliğ’de yapılan 05 Haziran 2018 tarihli değişiklik metnine ulaşmak için lütfen buraya tıklayınız.

Tebliğ’de yapılan 02 Ocak 2019 tarihli değişiklik metnine ulaşmak için lütfen buraya tıklayınız.


Nur Duygu Bozkurt, Avukat

Nur İpek Gülseren, Stajyer Avukat



Tüm Haberler