Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Yayımlandı

“Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” (“Torba Yasa”) 18 Ocak 2019 tarihli ve 30659 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanmıştır.

Torba Yasa ile 9802 sayılı Gider Vergileri Kanunu, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu, 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu, 4447 sayılı İşsizlik Kanunu, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve 633 sayılı Sosyal Hizmetler Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’de çeşitli düzenlemeler yapılmıştır.

Torba Yasa ile Gider Vergileri Kanunu uyarınca varlık finansmanı fonlarının sermaye piyasalarında yaptıkları işlemler nedeniyle elde ettikleri paraların banka ve sigorta muameleleri vergisinden istisna tutulacağı belirtilmiş olup düzenleme yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Gelir Vergisi Kanunu uyarınca, gelir vergisinden istisna tutulan ödemeler ile teşvik amacıyla verilen ikramiye ve mükafat ödemelerinde değişiklik yapılmıştır. Düzenleme 1 Şubat 2019 tarihinden itibaren uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Düzenleme uyarınca kamu kurum ve kuruluşları hariç Türk Hava Kurumu veya kanuni veya iş merkezi Türkiye’de bulunan müesseselerde uçuş maksadıyla görevlendirilen, hava aracının sevk ve idaresiyle görevli pilotlar ile uçuş esnasında uçak içinde hizmet veren yetkili sivil havacılık otoritesince sertifikalandırılmış kabin memurlarına ödenen aylık ücretin gerçek safı değerinin %70’i Gelir Vergisinden istisna tutulmuştur. Ayrıca Cumhurbaşkanı, bu oranı %100’e kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye yetkili kılınmıştır.

Ek olarak teşvik gayesiyle verilen ve Gelir Vergisinden istisna tutulan ikramiye ve mükafat ödemeleri Türk Hava Kurumu veya kanuni veya iş merkezi Türkiye’de bulunan müesseselerde uçuş maksadıyla görevlendirilen, hava aracının sevk ve idaresiyle görevli pilotlar ile uçuş esnasında uçak içinde hizmet veren yetkili sivil havacılık otoritesince sertifikalandırılmış personel olarak sınırlanmaktayken diğer kamu kurum ve kuruluşlarında uçuş maksadıyla görevlendirilen, hava aracının sevk ve idaresiyle görevli pilotlar ile uçuş esnasında uçak içinde hizmet veren personele fiilen uçuş hizmetleri ve kanuni veya iş merkezi Türkiye’de bulunan müesseseler olarak değiştirilmiştir.

Yine aynı kanun uyarınca 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu kapsamında düzenlenen ürün senetlerinin elden çıkarılmasından doğan kazançların, gelir ve kurumlar vergisinden muaf tutulacağı süre 31 Aralık 2023 tarihine kadar uzatılmış olup, düzenleme 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Torba Yasa’da Katma Değer Vergisi Kanunu uyarınca yenilenebilir ve diğer enerjiye ilişkin, iktisadi işletmelere yapılan mal teslimleri ile hizmet ifalarının ve Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan yayıncılık sertifikası almış olan yayıncılar tarafından yapılan kitap ve süreli yayım teslimlerinin vergiden istisna tutulacağı belirtilmiş olup, düzenleme 1 Şubat 2019 tarihinden itibaren uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Torba Yasa ile yine aynı kanun uyarınca kur farkının matraha dahil edileceği belirtilmiştir. Ek olarak asgari 50 milyon Türk lirası tutarında sabit yatırım öngörülen yatırımlara ilişkin inşaat işleri nedeniyle 2017, 2018 yıllarında yüklenilen ve 2017, 2018 yıllarının altı aylık dönemleri itibarıyla indirim yoluyla telafi edilemeyen katma değer vergisi altı aylık dönemleri izleyen bir yıl içerisinde iade edilmekteyken Torba Yasa ile 2019 yılında yapılan ilgili ödemeler de düzenlemeye eklenmiş olup düzenleme yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Torba Yasa ile Özel Tüketim Vergisi Kanunu uyarınca 18 Ocak 2019 tarihinden önce ithal veya teslim edilen şalgam suları ile Türk Gıda Kodeksine göre çeşnili ve aromalı/aromalandırılmış içme sütleri, bebek ve devam sütü sayılan içeceklerle ilgili olarak, özel tüketim vergisi ve bu vergiye isabet eden katma değer vergisi bakımından vergi tarhiyatı yapılmayacağı, vergi cezası kesilmeyeceği, daha önce yapılmış olan tarhiyatlardan ve kesilmiş cezalardan varsa açılmış davalardan feragat edilmesi kaydıyla vazgeçileceği, tahakkuk eden tutarların terkin edileceği ancak tahsil edilen tutarların red ve iade edilmeyeceği belirtilmiştir. Düzenleme yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Bireysel Emeklilik ve Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu çerçevesinde yürütülen emeklilik faaliyetleri ile sigortacılık faaliyetlerinin denetlenmesi usulünde değişiklik yapılmış olup Hazine Müsteşarlığı bireysel emeklilik sisteminin güvenli ve etkin biçimde işletilmesini sağlamak, katılımcıların hak ve menfaatlerini korumak amacıyla, portföy yönetim şirketlerinin emeklilik yatırım fonlarına ilişkin faaliyetlerinin Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yapılacak olan gözetime altyapı oluşturarak raporlama yapacaktır. Söz konusu düzenleme yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Ek olarak, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca yapılan malullük ve yaşlılık sigortasından ödenen aylıklar ve aylıklar ile birlikte her ay itibarıyla yapılan ödemelerin toplamının yapılacak ek ödeme dâhil olmak üzere 1.000,00-TL’den az olamayacağı belirtilmiş olup, ölüm sigortasından yapılan ödemeler toplamı bu tutarın hak sahiplerinin hisseleri oranı esas alınarak tespit olunacak tutarından az olamayacaktır. Uluslararası sosyal güvenlik sözleşmeleri gereğince bağlanan kısmi aylıklar için ise bu düzenleme uygulanmayacaktır. Söz konusu düzenlemenin yayım itibariyle ilk ödeme tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.

İşsizlik Kanunu uyarınca hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün prim ödeyerek sürekli çalışmış olan işçiler işsizlik sigortası alabilmekteyken Torba Yasa ile hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olanlar olarak değiştirilmiştir.

Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca mükelleflerin 2017 ve 2018 takvim yıllarında gerçekleştirdikleri imalat sanayiine yönelik yatırım teşvik belgesi kapsamındaki yatırım harcamalarına kurumlar vergisi indirimi uygulanmasına ilişkin düzenlemenin, mükelleflerin 2019 yılındaki harcamalarına da uygulanacağı belirtilmiş olup, düzenleme yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Torba Yasa ile Sigortacılık Kanunu’nda eklenen yeni düzenlemelerle, yurtiçi reasürans kapasitesini arttırmak ve ülke genelinde teminat verilemeyen veya teminat verilmesinde güçlükler bulunan çeşitli riskler sonucu meydana gelebilecek maddi ve bedeni zararların karşılanabilmesini teminen sigorta ve reasürans teminatı sağlamak amacıyla Türk Reasürans Anonim Şirketi kurulmuş ve ilgili hususlar belirtilmiş olup, söz konusu düzenlemeler yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Torba Yasa ile Türk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesi uyarınca, yenilenen kira dönemlerinde belirlenecek olan kira bedellerinin üst sınırında değişiklik yapılmıştır.

1. Tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşma yapmaları durumunda:

Yeni kira yılında uygulanacak kira bedeli, önceki düzenleme ile bir önceki kira yılının üretici fiyat endeksindeki artış oranını geçmemek koşuluyla geçerliyken Torba Yasa ile bir önceki kira yılının tüketici fiyat endeksindeki (on iki) 12 aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerli tutulacaktır.

2. Tarafların anlaşma yapmaması durumunda:

Yeni kira yılında uygulanacak kira bedeli, önceki düzenleme ile bir önceki kira yılının üretici fiyat endeksindeki artış oranını geçmemek koşuluyla hakim (mahkeme) tarafından belirlenmekteyken Torba Yasa ile bir önceki kira yılının tüketici fiyat endeksindeki (on iki) 12 aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla hakim (mahkeme) tarafından, kiralananın durumu göz önüne alınarak hakkaniyete göre belirlenecektir.

3. Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve bundan sonraki her beş yılın sonunda:

Yeni kira yılında uygulanacak kira bedeli önceki düzenleme ile, hakim (mahkeme) tarafından üretici fiyat endeksindeki artış oranı, göz önünde tutularak belirlenmekteyken Torba Yasa ile hakim (mahkeme) tarafından tüketici fiyat endeksindeki (on iki) 12 aylık ortalamalara göre değişim oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete uygun biçimde belirlenecektir. Ek olarak her beş yıldan sonraki kira yılında bu biçimde belirlenen kira bedeli açıklanan şekilde değiştirilebilecektir.

Ayrıca 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun hükümleri, kira bedelinin yabancı para olarak kararlaştırılması halinde beş yıl geçmedikçe kira bedelinde değişiklik yapılamayacağına ilişkin düzenlemeden müstesna tutulmuştur. Kira artışına ilişkin düzenlemeler 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu düzenleme ile Türk Borçlar Kanunu’nun 344. Maddesinin hükümlerinin Ticari Kira Sözleşmelerine uygulanmasını 2020 yılının Temmuz ayına kadar erteleyen düzenlemenin de yürürlükten kalkmış olduğu ve 1 Ocak 2019 tarihi itibariyle 344. Maddenin geçerli ve uygulanabilir hale getirildiği yorumlanabilir.

Sosyal Hizmetler Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hakkında Kararname uyarınca Türk vatandaşlarının yurt içinde sadece bir konut edinimlerine destek olmak amacıyla yapılabilecek olan devlet katkısında değişiklik yapılmıştır. Düzenleme uyarınca Türk vatandaşlarının yurt içinde konut edinimlerine destek olmak amacıyla açılacak konut hesaplarına ödenecek Devlet katkısı sadece bir konut edinimi ile sınırlı tutulmuş olup, katılımcı bazında bu hesaplarda biriken toplam tutarın (yüzde 25) %25’ini ve azami 25.000,00-TL’yi geçemeyeceği belirtilmiş olup düzenleme yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Son olarak, Torba Yasa ile Kamu İhale Kanunu’nda yapılan düzenlemelerde, ihalesi yapılan ve devam eden sözleşme girdilerinde meydana gelen artışlar sebebiyle, ihale edilen tarafın idareye başvurması halinde sözleşmeyi devir veya tasfiye edebileceği belirtilmiş, söz konusu düzenleme Torba Yasa’nın yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Torba Yasa’nın tam metnine ulaşmak için, lütfen buraya tıklayınız.

MORAL & PARTNERS
Karaca Kacar, Kıdemli Avukat

Asu Motur, Avukat

Sevgi Kılıç, Stajyer Avukat

Tüm Haberler