Yargı Reformu’nun İlk Paketi; Ceza Muhakemesi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Yayımlandı

Yargı Reformu kapsamında belirlenen 39 maddeden oluşan Ceza Muhakemesi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (“Birinci Yargı Paketi”), 24 Ekim 2019 tarihli ve 30928 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Ağırlıklı olarak ceza muhakemesi hukukuna dair değişiklikler içeren Birinci Yargı Paketindeki düzenlemeler ile özellikle;

15 Temmuz 1950 tarih ve 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nda, 4 Kasım 1981 tarih ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na, 19 Mart 1969 tarih ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nda, 4 Aralık 2004 tarih ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nda, 12 Nisan 1991 tarih ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nda ve 4 Mayıs 2007 tarih ve 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’da değişiklikler yapılmış olup toplam 15 kanunda mevzuat düzenlemeleri yapılmıştır.

Pasaport Kanunu’nda yapılan düzenlemeler uyarınca:

Baro levhasına yazılı olan ve en az on beş yıl kıdemi bulunan avukatlara, haklarında belirtilen suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma bulunmaması şartı ile hususi damgalı pasaport verilebileceği düzenlenmiştir.

Milli güvenlik gerekçesiyle daha önce pasaportu iptal edilenler ile pasaport verilmemesine yönelik idari işlem tesis edilmiş olanların haklarındaki idari veya adil işlemler lehine sonuçlanmışsa pasaportlarının iade edileceği düzenlenmiş olup bu şekilde pasaportları iptal edilenler veya pasaport talepleri reddedilenlere, belirli koşulların bulunması durumunda kolluk birimlerince yapılacak araştırma sonucuna göre İçişleri Bakanlığı tarafından pasaportları verilebileceği hüküm altına alınmıştır. Ancak haklarında aynı nedenlerden dolayı devam eden herhangi bir idari, adli soruşturma, kovuşturma bulunmaması, kovuşturmaya yer olmadığına, beraatine, ceza verilmesine yer olmadığına, davanın reddine veya düşmesine karar verilmesi, mahkumiyet kararında cezasının tümüyle infaz edilmesi veya ertelenmesi, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi şartları aranacağı düzenlenmiştir.

Yükseköğretim Kanunu’nda yapılan düzenlemeler uyarınca:

Birinci Yargı Paketi uyarınca, Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı ve İdari Ön Yargı Sınavı getirilmiştir. Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı’na, hukuk fakültelerinden mezun olanlar ile yabancı bir hukuk fakültesini bitirmiş ve denklik belgesi almış bulunanlar girebilir. Hakimlik adaylığı sınavına girecek olanlar ile avukatlık veya noterlik stajını başlatmak isteyenler için merkezi şekilde yapılacak olan Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı ön koşul olarak düzenlenmiştir. Bu doğrultuda, avukatlık ve noterlik stajına başlamak için ya da hakim adaylığı sınavına girmek için diğer şartların yanında bu sınavdan başarılı olma şartı da eklenmiştir.

Belirtilen kanunlar dışında diğer kanunlarda yapılan bazı önemli düzenlemeler ise şunlardır:

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’da;

  • Erişimin engellenmesi kararlarının, ihlalin gerçekleştiği yayın, kısım, bölüm ile ilgili olarak (URL vb. şeklinde) içeriğe erişimin engellenmesi yöntemiyle verileceği ancak, teknik olarak ihlale ilişkin içeriğe erişimin engellenmesi yapılamadığı veya ilgili içeriğe erişimin engellenmesi yoluyla ihlalin önlenemediği durumlarda, internet sitesinin tümüne yönelik olarak erişimin engellenmesi kararı verilebileceği düzenlenmiştir.

Terörle Mücadele Kanunu’nda;

  • Haber verme sınırlarını aşmayan veya eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamalarının suç oluşturmayacağı düzenlenmiştir.

Ceza Muhakemesi Kanunu’nda;

  • Temyiz edilemeyecek kararlar kapsamında olsa bile bazı suçlar hakkında bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kararlarının temyiz edilebileceği düzenlenmiş olup bu kapsamda belirtilen suçlara ifade özgürlüğünü ilgilendiren suçlar da eklenmiştir.
  • Kısa süreli hapis cezası gerektiren suçlar açısından seri muhakeme usulü getirilmiştir. Seri Muhakeme Usulü düzenlenerek soruşturma evresi sonunda Cumhuriyet Savcısı, şüpheli hakkında seri muhakeme usulünün uygulanmasını yazılı olarak görevli mahkemeden talep edebilecek olup Cumhuriyet Savcısı suçun belirtilen yaptırımını, güvenlik tedbirlerini belirleyebilecek, mahkeme şüpheliyi dinledikten sonra belirlenen yaptırım doğrultusunda hüküm kuracaktır.
  • Asliye Ceza Mahkemesince adli para cezası veya iki yıldan az süreli hapis cezası gerektirecek suçlarda, basit yargılama usulünün uygulanabileceği düzenlenmiştir. Basit yargılama usulüyle duruşma yapılmaksızın hüküm kurulabilecek ve mahkumiyet kararı verildiği takdirde sonuç ceza, dörtte bir oranında indirilecektir.
  • Tutukluluk sürelerine sınırlamalar getirilmiş olup tutukluluk süresinde, soruşturma evresinde ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen suçlar bakımından altı ayı, ağır ceza mahkemesinin görevine giren işler bakımından ise bir yılı geçemeyeceği düzenlenmiştir.
  • Uzlaştırma ve ön ödeme kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere, Cumhuriyet savcısının, üst sınırı üç yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı, yeterli şüphenin varlığına rağmen, kamu davasının açılmasının beş yıl süre ile ertelenmesine karar verebileceği ve şuçtan zarar gören veya şüphelinin, bu karara itiraz edebileceği düzenlenmiştir.
  • Uzlaştırma yoluna gidilebilecek suçlar düzenlenmiş, bu kapsamdaki suç sayısı artırılmıştır.
  • Adli para cezasıyla cezalandırılan failin talebi halinde para cezasının taksitlendirilerek ödenebileceği düzenlenmiş olup ön ödeme imkanına giren suç sayısı artırılmıştır.

Birinci Yargı Paketi’nin tam metnine ulaşmak için, lütfen buraya tıklayınız.

MORAL & PARTNERS
Nur Duygu Bozkurt, Avukat
Büşra Öngör, Stajyer Avukat

Tüm Haberler