Kişisel Verileri Koruma Kurulu (“Kurul”) 18.02.2026 tarihli ve 2026/347 sayılı ilke kararı (“İlke Kararı”) ile veri sorumluları tarafından açık rıza metinleri ile aydınlatma metinlerinin ayrı ayrı düzenlenmesi gerektiğine ilişkin esasları belirlemiştir. İlgili İlke Kararı, 24 Mart 2026 tarihli ve 33203 sayılı Resmi Gazete’de ve Kişisel Verileri Koruma Kurumu internet sitesinde yayımlanmıştır.
İlke Kararı Kapsamında Getirilen Esaslar Nelerdir?
İlke Karar’ının önemli bir kısmının Kurum’un önceki rehber ve kararları ile paralel nitelikte olduğunu söyleyebiliriz. Ancak özellikle bazı yaygın uygulamalar bakımından (örneğin ilgili kişi haklarına ilişkin bilgilendirme yaklaşımı ve metin kurguları) daha net bir ayrıma ve uygulamaya yönelik somut yönlendirmeler getirildiği anlaşılmaktadır.
Kurul tarafından yapılan değerlendirmede;
- Aydınlatma yükümlülüğünün, ilgili kişinin onayına bağlı olmayan ve veri işleme faaliyetinden önce yerine getirilmesi gereken bir yükümlülük olduğu,
- Açık rızanın ise 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nda (“Kanun”) sayılan veri işleme şartlarından yalnızca biri olduğu ve ayrı bir hukuki niteliğe sahip bulunduğu
vurgulanmıştır.
Bu kapsamda Kurul, veri sorumlularının açık rıza ve aydınlatma süreçlerini birbirinden bağımsız şekilde yürütmesi gerektiğini belirlemiştir. Özetle;
- Aydınlatma yükümlülüğü, veri işleme faaliyetinin hangi hukuki sebebe dayandığından bağımsız olarak her durumda ve veri işleme faaliyetinden önce yerine getirilmelidir.
- Açık rızaya dayalı veri işleme faaliyetlerinde, aydınlatma metni ve açık rıza metni ayrı ayrı hazırlanmalı ve farklı başlıklar altında sunulmalıdır. Bu metinler aynı sayfada sunulsa dahi içerik ve beyanlar birbirinden ayrıştırılmalı, tek bir onay ile her iki sürecin birlikte yürütülmesi sağlanmamalıdır.
- Açık rıza şartı dışındaki hukuki sebeplere dayanılarak veri işlenmesi halinde sadece aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmesi yeterlidir.
- Aydınlatma metinlerinde yer alan ifadeler için ilgili kişilerden onay alınmamalı, yalnızca bilgilendirme yapıldığına ilişkin geri bildirim alınmalıdır.
- Metinler açık, sade ve anlaşılır bir dilde hazırlanmalı; yanıltıcı, eksik veya genel ifadelerden kaçınılmalıdır. Ayrıca, ilgili kişi hakları gibi hususların doğrudan uzun şekilde aktarılması yerine atıf yoluyla ifade edilmesi tercih edilmelidir.
- Veri sorumluları, kullandıkları metinleri kendi faaliyetlerine özgü şekilde hazırlamalı, başka kurumlara ait metinleri aynen kullanmamalıdır.
- Aydınlatma metinlerinde işlenen kişisel veri kategorileri ile veri işleme amaçları ve hukuki sebeplerin açık ve net şekilde belirtilmesi gerekmektedir.
İlke Kararı’nın eklerinde ayrıca, veri sorumlularına yol göstermek amacıyla iyi uygulama (doğru metin örnekleri) ve kötü uygulama (hatalı metin örnekleri) şablonlarına da yer verilmiştir.
Veri sorumluları bakımından yalnızca metin içeriklerinin değil, aydınlatma yükümlülüğü ile açık rıza süreçlerinin İlke Kararı doğrultusunda doğru şekilde ayrıştırılması da önem arz etmektedir. Ayrıca, belirtilen hususların Kanun’un 12’nci maddesi kapsamında alınması gereken teknik ve idari tedbirler arasında değerlendirileceği ve bu yükümlülüklere aykırı hareket edilmesi halinde Kanun’un 18’inci maddesi uyarınca idari yaptırımların söz konusu olabileceği unutulmamalıdır.
Kurul tarafından yayınlanan İlke Kararı’na
buradan erişebilirsiniz.
Av. Aslı Kınsız
Stj. Av. Ece Koçlar